Zorunlu Nedenlerle Fazla Çalışma Hangi Hallerde Yapılabilir? – İzmir İş Hukuku Avukatı
Çalışma düzenini aniden kesintiye uğratan teknik sorunlar, işyerinde derhal müdahale gerektirebilir. Böyle durumlarda işin aksamasını veya daha büyük bir zararın ortaya çıkmasını önlemek amacıyla işçiler, zorunlu nedenlerle fazla çalışma kapsamında görevlendirilebilir. İzmir’de özellikle üretim, depo, gıda işleme, liman ve teknik servis alanlarında bu tür sorunlar daha sık ortaya çıktığı için zorunlu fazla çalışma uygulamaları önem taşır. Bu nedenle hem işverenlerin hem işçilerin hangi durumların zorunlu fazla çalışma sayıldığını doğru değerlendirmesi gerekir. Böyle bir değerlendirmede bir İş Hukuku Avukatı rehberlik sağlayabilir.
Zorunlu nedenle fazla çalışmanın temel özelliği
Zorunlu fazla çalışmanın belirleyici yönü, çalışmanın ani bir tehlike veya arızayı ortadan kaldırmak amacıyla yapılmasıdır.
Bu çalışma türünün oluşması için:
- ortaya çıkan veya ortaya çıkma ihtimali bulunan bir teknik aksaklık bulunması,
- aksaklığın işin normal akışını bozabilecek nitelikte olması,
- müdahale edilmediğinde işyerinde zarar, kayıp veya iş güvenliği riski oluşması
gibi unsurların birlikte ortaya çıkması gerekir.
Zorunlu nedenlerle fazla çalışmanın yapılabileceği durumlar
1. İşyerinde beklenmedik arızaların meydana gelmesi
Üretim veya hizmet alanında kullanılan makine ve ekipmanların aniden durması veya işlevini yerine getiremez hale gelmesi, derhal müdahale gerektiren durumlardır.
Bu tür arızalar giderilmediğinde hem iş akışı durur hem de maddi kayıplar oluşabilir.
2. Arıza ihtimalinin ortaya çıkması
Henüz gerçekleşmemiş olsa bile makinelerin, sistemlerin veya tesisin bir bölümünün arızalanma ihtimali doğabilir.
Bu ihtimal, işin devamı için gerekli olan teknik işlerin acilen tamamlanmasını gerektiriyorsa zorunlu çalışma kapsamında değerlendirilir.
3. Makine ve teknik ekipmanın korunması için yapılması gereken işler
Bazı işyerlerinde ekipmanların belirli sürelerde korunması, güvenli hale getirilmesi veya yeniden çalışır duruma getirilmesi için zorunlu çalışmalar yapılması gerekebilir.
Bu müdahaleler geciktiğinde ciddi üretim kayıpları ortaya çıkabilir.
4. İşyerinde oluşan tehlikenin ortadan kaldırılması
Çalışma alanında oluşan bir risk iş sağlığı ve güvenliği açısından tehlike doğurabilir.
Bu tehlikenin giderilmesi için yapılan acil nitelikli çalışmalar da zorunlu fazla çalışma niteliği taşır.
Bu çalışmalarda işçi onayı aranır mı?
Zorunlu nedenlerle fazla çalışmada onay şartı bulunmaz.
Çünkü bu çalışmalar, işin durmasını veya işyerinin zarar görmesini engellemek için yapılır ve acil nitelik taşır.
Ancak bu durum, işverenin keyfi şekilde uygulama yapabileceği anlamına gelmez.
Zorunluluk bulunmayan hallerde yapılan çalışmalar, zorunlu fazla çalışma olarak kabul edilmez.
Zorunlu fazla çalışmanın sınırları
Zorunlu nedenlerle yapılan çalışmalar acil nitelik taşısa da işçinin çalışma süresine ilişkin temel sınırlar dikkate alınmalıdır.
Bu çalışmalar belirli bir riski ortadan kaldırmak için yapılır ve süreklilik kazanamaz.
Süre, ihtiyacı karşılayacak kadar olmalı ve aciliyet sona erdiğinde normal çalışma düzenine dönülmelidir.
Ücretlendirme nasıl yapılır?
Zorunlu nedenlerle yapılan fazla çalışmalar, diğer fazla çalışma türlerinde olduğu gibi artırılmış ücret üzerinden ödenir.
İzmir’de zorunlu fazla çalışma neden sık görülür?
İzmir’de:
- yoğun üretim tesisleri,
- liman ve lojistik faaliyetleri,
- soğuk hava depoları,
- makine ağırlıklı hatlar,
- kesintisiz hizmet veren sektörler
gibi alanlar bulunduğundan teknik arızalar ve ani riskler daha sık ortaya çıkabilir.
Bu nedenle zorunlu nedenlerle fazla çalışma uygulamaları pratikte en çok karşılaşılan konulardan biridir.
Bu tür durumlarda hak kaybı yaşanmaması için bir İzmir İş Hukuku Avukatı ile süreci değerlendirmek doğru yaklaşım olacaktır.