Banka Hesabını Kullandıran Sanık Her Zaman Dolandırıcılıktan Ceza Alır mı?
(Yargıtay 11. Ceza Dairesi Kararı)
Dolandırıcılık suçlarında, banka hesabını veya banka kartını üçüncü kişilere kullandıran kişilerin cezai sorumluluğu, uygulamada en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. İlk derece mahkemeleri, çoğu dosyada banka hesabını kullandıran kişileri dolandırıcılık suçuna iştirak kapsamında değerlendirerek mahkûmiyet kararı vermektedir.
Ancak Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 04.06.2024 tarihli, 2021/16966 E., 2024/7470 K. sayılı kararı, bu yaklaşımın her olay bakımından otomatik olarak uygulanamayacağını ortaya koyan güncel ve yol gösterici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Karara Konu Olayın Özeti
Somut olayda sanık;
- Diğer sanığı komşusu olması ve aynı iş yerinde çalışmaları nedeniyle tanıdığını,
- Karşı tarafın, banka kartının iptal edildiğini söylemesi üzerine,
- Tanışıklığa dayalı güven ilişkisi nedeniyle banka hesap ve kart bilgilerini paylaştığını,
- Hesabına gelen paradan herhangi bir pay almadığını
savunmuştur.
Dosya kapsamındaki delillerde, sanığın dolandırıcılık eylemine bilerek ve isteyerek iştirak ettiğini ya da elde edilen menfaatten pay aldığını gösteren kesin, inandırıcı ve her türlü şüpheden uzak delil bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin Hukuki Değerlendirmesi
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, söz konusu kararda şu temel noktaların altını çizmiştir:
- Banka hesabını kullandırmak tek başına dolandırıcılık suçuna iştirak için yeterli değildir.
- Sanığın, diğer sanıkların dolandırıcılık eylemlerini bilerek ve isteyerek desteklediği somut delillerle ispatlanmalıdır.
- Hesaba gelen paradan pay alındığı ispatlanamayan sanık bakımından, yalnızca tanışıklığa dayalı güven ilişkisi cezalandırma için yeterli değildir.
- Bu hâlde, sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerekirken, mahkûmiyet hükmü kurulması hukuka aykırıdır.
Bu gerekçelerle Yargıtay, mahkûmiyet yerine beraat gerektiğine işaret etmiş, kararın bu yönüyle uygulamaya yön veren bir içtihat oluşturduğunu ortaya koymuştur.
Banka Hesabını Kullandırma Her Zaman Suç Mudur?
Bu karar ışığında açıkça görülmektedir ki:
- Banka hesabını veya kartını kullandırmak her durumda dolandırıcılık suçunu oluşturmaz.
- Sanığın kastı,
- Dolandırıcılık eylemini bilip bilmediği,
- Elde edilen menfaatten pay alıp almadığı,
- Diğer sanıklarla organik bağ veya suç birliği bulunup bulunmadığı
ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Aksi hâlde, yalnızca hesabını kullandıran herkesin otomatik olarak dolandırıcılık suçundan sorumlu tutulması, ceza hukukunun şahsilik ve kusur ilkelerine aykırı sonuçlar doğurur.
Uygulama Açısından Kararın Önemi
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin bu kararı;
- Banka hesabını kullandıran sanıkların savunmalarında önemli bir dayanak,
- İlk derece mahkemelerinin otomatik mahkûmiyet yaklaşımına karşı güçlü bir içtihat,
- Dolandırıcılık suçlarında şüpheden sanık yararlanır ilkesinin somut yansıması
niteliğindedir.
Özellikle bilişim yoluyla dolandırıcılık ve banka aracılığıyla dolandırıcılık dosyalarında bu kararın dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dolandırıcılık Dosyalarında Hukuki Destek Neden Önemlidir?
Dolandırıcılık suçlarında banka hesaplarının kullanılması hâlinde, dosyanın seyri çoğu zaman delillerin doğru değerlendirilmesine bağlıdır. Sanığın eyleminin yardım mı, iştirak mi yoksa suç teşkil etmeyen bir davranış mı olduğu, ancak detaylı hukuki analizle ortaya konulabilir.
Bu nedenle, hem mağdur hem de şüpheli/sanık açısından ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan hukuki destek alınması, telafisi güç hak kayıplarının önüne geçilmesi bakımından büyük önem taşır.