Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? – İzmir İş Hukuku Avukatı Anlatıyor
Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin kanunda belirtilen nedenlerle sona ermesi durumunda işçiye ödenen en önemli iş hukuku haklarından biridir. Özellikle İzmir gibi iş hacminin yoğun olduğu şehirlerde işçilerin ve işverenlerin en çok merak ettiği konuların başında kıdem tazminatının nasıl hesaplandığı gelir.
Doğru bir kıdem tazminatı hesabı, yalnızca brüt ücretin bilinmesiyle değil; işçinin aldığı diğer düzenli ödemelerin, çalışma süresinin ve tazminat tavanının dikkatle değerlendirilmesiyle mümkündür. Bu nedenle hesaplama süreci, çoğu zaman bir Kıdem Tazminatı Avukatı tarafından yapılır.
1. Kıdem Tazminatında Esas Alınan Ücret Nedir?
Kıdem tazminatının temelinde işçinin son brüt ücreti bulunur.
Ancak hesaplama yalnızca çıplak ücret üzerinden yapılmaz; işçiye sağlanan ve süreklilik gösteren tüm ek ödemeler de hesaba dâhildir. Buna “giydirilmiş ücret” denir.
Giydirilmiş ücrete dahil olabilecek kalemlere örnek:
- Düzenli primler
- Yol yardımı
- Yemek yardımı
- Vardiya, kasa, risk gibi sürekli ödenen ek ücretler
- Düzenli ikramiye (aylık / üç aylık / yıllık)
Süreklilik göstermeyen ödemeler (bayram ikramiyesi, tek seferlik bonus vb.) hesaba katılmaz.
2. Kıdem Süresi Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatının ikinci unsuru çalışma süresidir.
Kıdem süresi, işçinin fiilen işe başladığı tarih ile iş sözleşmesinin sona erdiği tarih arasındaki süredir.
Hesaplamada:
- Her tam yıl, 30 günlük ücret üzerinden değerlendirilir.
- Bir yıldan artan ay ve günler, orantılı olarak eklenir.
Örnek:
Bir işçi bir işveren yanında 3 yıl 4 ay 10 gün çalışmışsa:
- 3 yıl → 3 × 30 günlük ücret
- 4 ay → 4/12 oranında
- 10 gün → 10/365 oranında hesaplanır ve eklenir.
3. Kıdem Tazminatı Tavanı
Kıdem tazminatı, devlet tarafından belirlenen tavan ücreti aşamaz.
İşçinin giydirilmiş ücreti tavanın üzerinde olsa bile, her tam yıl için en fazla tavan tutarı esas alınır.
Tavan, her yıl Ocak ve Temmuz dönemlerinde güncellenir.
4. Kıdem Tazminatı Hesaplama Formülü
Standart hesaplama formülü şöyledir:
Kıdem Tazminatı = (Son Brüt / 30) × 30 × Çalışılan Yıl
(Brüt ücretin 30’a bölünmesi teknik bir hesap değil; bir ayın 30 gün olarak kabul edilmesinden kaynaklanan standart bir formdur.)
Daha genel ifade ile:
✔ Her yıl için 30 günlük brüt ücret ödenir.
✔ Artan ay-günler orantı yoluyla eklenir.
✔ Yalnızca damga vergisi kesilir.
✔ Gelir vergisi uygulanmaz.
5. Kıdem Tazminatında Faiz Uygulaması
İşveren kıdem tazminatını süresinde ödemezse, ödeme gününe kadar mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır.
Bu faiz gecikme tazminatıdır ve işçi lehine işletilir.
6. İzmir’de Kıdem Tazminatı Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar
İzmir’de iş uyuşmazlıklarında sık karşılaşılan hesaplama hataları şunlardır:
- Giydirilmiş ücretin eksik belirlenmesi
- Tavan uygulamasının yanlış yapılması
- Askı sürelerinin (rapor, ücretsiz izin vb.) yanlış değerlendirilmesi
- Artan ay ve günlerin hesaba katılmaması
- Prim/ikramiye gibi süreklilik arz eden ödemelerin tazminata yansıtılmaması
- Fesih nedeninin yanlış sınıflandırılması
Bu nedenle doğru hesaplama, çoğu zaman profesyonel değerlendirme gerektirir.
7. Kıdem Tazminatı Avukatı ile Hesaplama Yapmanın Avantajları
Bir uzmandan destek almak:
- Hak kayıplarını önler,
- İşveren tarafından eksik hesaplama yapılmasını engeller,
- Mahkemeye taşınması hâlinde güçlü deliller oluşturur,
- Zamanaşımı ve faiz hesabı gibi teknik detaylarda güvenilir sonuç sağlar.
Özellikle İzmir İş Hukuku Avukatı desteği, yoğun iş uyuşmazlığı olan bölgelerde ciddi bir avantaj sağlar.
Sonuç
Kıdem tazminatı hesaplaması; ücret kalemlerinin doğru seçilmesi, çalışma süresinin net olarak belirlenmesi, tavan uygulamasının doğru yapılması ve fesih gerekçesinin doğruluğu gibi birçok unsura bağlıdır.
Bu nedenle hem işçiler hem işverenler açısından titizlikle yürütülmesi gereken bir süreçtir.